İş Davalarında Zorunlu Arabulucuk

Av. Ecem Akyıldız

Meclis Genel Kurulunda 12.10.2017 tarihinde kabul edilen ve 25.10.2017 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren İş Mahkemeleri Kanunu ile birlikte iş davalarında arabuluculuk sistemi zorunlu hale gelmiştir.

 

Kanunun 3. Maddesinde düzenlendiği üzere kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olmuştur. Ancak bu hüküm kanunun 01.01.2018 tarihinde yürürlüğe girecektir.

 

Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığı durumlarda açılacak davada davacı, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Davacının dava dilekçesine bu tutanağı eklememesi halinde mahkeme tarafından kendisine son tutanağın bir haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilecektir. İhtarın gereği yerine getirilmezse dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilecektir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa da herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilecektir.

 

İstisna Haller

 

İş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında arabulucuya gitme zorunluluğu yoktur.

 

Arabulucunun Seçilmesi

 

Arabulucu, Arabuluculuk Daire Başkanlığı tarafından adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarına gönderilen listeden kendi yargı çevrelerindeki arabuluculuk büroları tarafından seçilerek veya tarafların listede yer alan bir arabulucu üzerinde anlaşmaları halinde görevlendirilir.

 

Arabulucu, kural olarak yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde, zorunlu hallerde ise en fazla bir hafta daha uzatılarak toplam dört hafta içinde sonuçalndırmak zorundadır. Arabulucu, taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya yapılan görüşmeler sonucunda anlaşmaya varılması veya varılamaması hallerinde arabulucuk faaliyetini sonlandırarak bu durumu son tutanağı düzenleyerek arabuluculuk bürosuna bildirecektir.

 

Arabulucuk Ücreti

 

Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulacak olup, bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmeyecektir. Arabuluculuk faaliyetinin her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona ermesi halinde açılacak davalarda ise tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılacaktır.

 

Tarafların arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaları hâlinde; arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinin eki Arabuluculuk Ücret Tarifesinin İkinci Kısmına göre aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde karşılanacaktır. Bu durumda ücret, Tarifenin Birinci Kısmında belirlenen iki saatlik ücret tutarından az olamaz.

 

İşe iade talebiyle yapılan görüşmelerde tarafların anlaşmaları durumunda; arabulucuya ödenecek ücretin belirlenmesinde;

 

  1. işçiye işe başlatılmaması hâlinde ödenecek tazminat miktarı,

  2. çalıştırılmadığı süre için ödenecek ücret,

  3. diğer haklarının toplamı,

 

Tarifenin İkinci Kısmı uyarınca üzerinde anlaşılan miktar olarak kabul edilecektir.

 

Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde; iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecektir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanacaktır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılmaktadır.

 

01.01.2018 tarihinden itibaren açılacak davalarda kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olmuş, arabulucuya başvurulmadan açılan dava açılması durumunda ise herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilecektir.

 

 

Her türlü soru ve görüşleriniz için info@kavlak.av.tr e-mail adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Kaynakça www.resmigazete.gov.tr mevzuat.basbakanlik.gov.tr